
Sırt çantası mı kullanıyor? Okul çantaları tek omuza yüklenerek ya da sürekli aynı omuzda taşındığında sırtta skolyoz adı verilen eğriliklere neden oluyor.
Belli bir ağırlığın üzerinde uzun süre taşınan çantalar, mevcut skolyoz eğriliklerini de tetikliyor. Memorial Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Tuncay Centel, okul döneminde öğrencilerin ağır sırt çantaları nedeniyle karşı karşıya olduğu skolyoz tehlikesi hakkında bilgi verdi.
Skolyoz nedir?
Skolyoz diye adlandırılan durum, omurganın arkadan bakıldığında C ya da S şeklini almasıdır. Boy kısalığına, estetik görünüm bozukluğuna, akciğer kapasitesinin daralmasına, psıkolojik bozukluklara, ileri yaşamda kireçlenme eklenince de bel ve sırt ağrılarına neden olmaktadır. Sırt ağrılarını sadece okul çantalarının yanda taşınmasına yormak doğru değil; oturma alışkanlıkları, çocuğumuzun çalıştığı ev ve okuldaki masaların ve sandalyelerin yüksekliği omurga sağlığı açısından önemli öğelerdir.
Okul çantasının ağırlığı ne olmalıdır?
Okul çantası sırtta ve omuzlarda ağrıya neden olmayacak ağırlıkta olmalı, eğer okul çantasının yanda taşınması gerekiyorsa 12 yaşına kadar 4 kg’ı, 15 yaşına kadar da 5 kg’ı geçmemelidir. Çantanın uzun süre taşınmamasına dikkat etmelidir. Bu açıdan bakıldığında okul servisleri koruyucu bir rol üstlenmiş durumdadır.
Çocuklarda omurga bozuklukları başka hangi nedenlerle ortaya çıkar?
Çocukların oturma şekli genellikle buluğ çağında bir değişime uğrar. 13-14 yaşından sonraki değişiklikler, eğer zemininde organik bir omurga bozukluğu yoksa, fazla tedirgin edici bir durum değildir. Ancak daha küçük çocuklarda bu duruma müdahale edilmelidir. Özellikle alçak masalar, normal yükseklikteki masaya karşı yüksek sandalyeler, çocuklarda sırt ağrılarına neden olmaktadır. Bilgisayar kullanırken çocuğun ekrana yakın olması göz sağlığını tehdit etmektedir. Masa ve sandalye yükseklik normları yaşa göre belirlenmiştir ve artık günümüzde çoğu okulda buna dikkat edilmektedir. Ancak asıl tehlike evlerdedir. Çocukların çoğunlukla 6 yaşından 12 yaşına kadar aynı masayı, bazen de aynı sandalyeyi kullandığını ancak bu arada boy atmaya devam ettiklerini ve evde geçen zamanın belli bir kısmında masa başında, bilgisayar ekranındaki oyuna yoğunlaştıkları düşünüldüğünde, sorunun çözümüne nereden başlanması gerektiği anlaşılmaktadır.
Sabah kavaltısının önemi
Sabahları uykunuzdan ortalama 8-9 saatlik bir açlıkla kalkarsınız, kan şekeri düşer, kendinizi yorgun hissedersiniz ki bu etki çocuklarda daha fazladır. Uyanır uyanmaz gereksinim duyulan tüm besinleri karşılayıp vücudu güne hazır hale getirilmesi gerekir ki bu çocukları fiziksel ve psıkolojik olarak etkiler. Kan şekeri düşüklüğü, huzursuzluk, gerginlik, konsantrasyon bozukluğu, uyku hali, algılama güçlüğü , çarpıntı ve bilinç bozukluklarına neden olmaktadır.Gece boyunca düşen metabolizma hızı kahvaltı ile %20-30 artmaktadır. Kahvaltı atlandığında ise vücut bir sonraki öğününde yenilmeyeceğini sanarak bir sonraki öğünde yenilenleri yağa dönüştürerek depolamaktadır.
Araştırmalara göre çocukların ortalama olarak %40’ı kahvaltı yapmamaktadır ve herkes biliyor ki kahvaltı günün en önemli öğünüdür.
Bilinmesi gerekenler;
*Çocuklar hızlı bir büyüme ve gelişme sürecinde olduklarından yeterli ve dengeli beslenmeyle desteklenmelidirler.
*Bağışıklık sistemlerinin gelişmesi için her sabah karbonhidrat ve protein kaynaklarından zengin bir kahvaltı yapmaları gerekmektedir.
*Her sabah sağlıklı bir kahvaltı yapan çocukların kilolarını korudukları, daha düşük kolesterol ve daha dengeli kan şekeri seviyelerinin olduğu bilinmektedir.
*Düzenli kahvalti yapan çocuklarda vitamin ve mineral eksıklikleri görülmemektedir.
*Amerika’da yapılan bir araştırmaya göre çocukların okula kahvaltı yaparak gitmeleri derslerdeki konsantrasyonlarında artışa, daha iyi okuma yeteneğine, ders notlarında artışa, arkadaşları ile daha iyi ilişkilerinde bulunmalarına neden olduğu belirtilmiştir.
*Bunların yanı sıra özellikle kahvaltı yapmayanlarda görülen davranış bozukluklarının sigara, alkol hatta uyuşturucu kullanımına da neden olabileceği bildiriliyor.
*Çalışmalar yine gösteriyor ki düzenli olarak enerji kaynağı olan karbonhidrat ve hücrelerin yapı taşı olan protein içeren kahvaltı tüketen çocuklar, kahvaltıları şekerli yiyecekler yada yağlı poğaça, kek olan çocuklara göre derslerinde daha iyi performans göstermektedir.
*Bunun yanı sıra kahvaltı seçeneği, posa (liften) dan zengin olan gevrek ve beraberinde süt tüketen çocuklarda kilonun korunması daha fazla gözlenmiştir.
Çocuklar neden kahvaltı yapmak istemezler?
*Sabahleyin ailenin işe yetişme kaygısı, zaman problemi, kendilerini aç hissetmemeleri, midelerinin bulanması, çocukların servis zamanının gelmesi kahvaltının atlanma nedenlerinden. Ama kahvaltı etmek asla poğaça, kek, kruvasan yemek değildir. Çocuğunuza hazırlayacağınız daha hızlı ve besleyici bir çok kahvaltı seçeneği bulunmaktadır. Bunlar neler olabilir;
*1 kase müsli + 1 su bardağı süt
*Yağsız peynirli tost + 1 su bardağı süt
*1 porsiyon meyvalı yoğurt
*1 porsiyon meyva + 1 su bardağı süt
Her zamanda kahvaltı etmelerini sağlamak o kadar da kolay olmayabilir. Bu alışkanlık edinilebilir, bu nedenle birazcık zorlamanız, yaptığı zaman onun açısından ne gibi iyi etkilerinin olacağını belirtmeniz gerekecektir. Eğer evde kahvaltı hazırlayamıyorsanız veya kahvaltı yapmayı red ediyorsa en azından okulda veya serviste yiyebileceği yiyecekler hazırlayın.